Kan een kerk in 2026 nog voorbestaan in haar traditionele vorm? Bekijk het in deze EOdoc
In de EOdoc 'De Glazen Kerk' volgt filmmaker Matthijs Vuijk zijn oma in de Zeeuwse kerkgemeenschap Kortgene, waar haar vertrouwde Nicolaaskerk noodgedwongen haar deuren moet sluiten.
Al haar hele leven is de kerk een vaste plek van geloof en gemeenschap. Maar nu ziet ze met pijn in het hart hoe het aantal kerkgangers afneemt, en hoe het voortbestaan van de kerk steeds onzekerder wordt. Totdat er ineens een oplossing uit onverwachte hoek komt.
Die oplossing lijkt te komen van ondernemer en predikant Ruben van Zwieten, ook wel bekend als de ‘Zuidas-predikant’. Hij koopt de kerk met het plan om deze te veranderen in een centrum voor mindfulness en ontmoeting, inclusief horeca en appartementen. Met zijn initiatief De Nieuwe Poort wil hij nieuwe vormen van zingeving bieden aan een jongere generatie, ook buiten de Randstad.
Kerkbank wordt een bar
Maar waar Ruben kansen ziet, ervaart Matthijs zijn oma vooral verlies. Kerkbanken maken plaats voor de Ark van Noah: een acht meter lange bar. Er komt een nieuwe doorgang over de ‘Jordaan’, een kronkelend tapijt, als de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed het goedkeurt.
De vertrouwde kerkdiensten verdwijnen en de kerkdeuren blijven lange tijd gesloten vanwege de verbouwing. Voor Matthijs’ oma is mindfulness geen vervanging van geloof. Zij ziet hoe een plek die decennialang het hart van de gemeenschap vormde, langzaam van betekenis verandert. Ze zou liever haar eigen kerk terug hebben.
Op bijzondere wijze krijgt ook de kerk zelf een stem. Het gebouw fungeert niet alleen als decor, maar is ook een plek van herinneringen, overtuigingen en conflict. De film laat zien hoe tegenstellingen tussen jong en oud, stad en platteland en tussen traditie en vernieuwing scherp zichtbaar worden in de strijd om het voortbestaan van de kerk.
Voortbestaan van de kerk in 2026
De EOdoc 'De Glazen Kerk' stelt indringende vragen die niet alleen relevant zijn voor Kortgene, maar voor heel Nederland. Kerkgebouwen krijgen nieuwe functies, geloofsgemeenschappen krimpen en vormen van zingeving verschuiven. Kan een kerk anno 2026 nog voortbestaan in haar traditionele vorm? Moeten we als samenleving initiatieven omarmen die kerkgebouwen nieuw leven inblazen, ook als hun oorspronkelijke functie daardoor verandert? Of raken we daarmee iets essentieels kwijt?
Hoofdredacteur EOdocs Hans van der Linden, licht toe waarom de EO het belangrijk vindt om deze documentaire uit te zenden. 'Met 'De Glazen Kerk' laat EOdocs zien hoe ontkerkelijking mensen diep raakt. Als een kerk een nieuwe bestemming krijgt, verandert er meer dan alleen een gebouw. Deze film laat zien wat er dan verandert voor geloof, gemeenschap en samenleving. Wat maakt een kerk heilig voor de mensen die er samenkomen? Hoeveel ruimte is er voor een nieuwe bestemming? Hoe voer je daarover met elkaar het gesprek? En lukt dat in Kortgene?'
Maatschappelijk project
'De Glazen Kerk' is een EOdoc die uitnodigt tot reflectie op geloof, gemeenschap en verandering in Nederland. De film werd ontwikkeld binnen de IDFA Project Space en is gemaakt door een team van jonge makers.
EOdoc 'De Glazen Kerk', zondag 29 maart om 22.40 uur bij de EO op NPO 2.
