'Focus' onderzoekt: kan medisch onderzoek proefaapvrij?

maandag 9 februari 2026

Het grootste apentestcentrum van Europa staat in Nederland. Per 2030 wil een krappe meerderheid in de Tweede Kamer een einde maken aan subsidies voor experimenten met deze apen.

Ziekenhuizen en wetenschappelijke instituten waarschuwen voor de mogelijke gevolgen. Kan medisch onderzoek momenteel zonder de inzet van deze proefapen? In 'Focus', het wetenschapsprogramma van de NTR, gaat presentator Lara Billie Rense op onderzoek uit.


Hoewel het om een klein deel van de studies gaat, zijn apen in sommige gevallen de enige geschikte modellen voor onderzoek naar ernstige ziekten, zoals Parkinson. Wat betekent het stopzetten van apenonderzoek voor de bestrijding van deze ziekten? Zijn proefdiervrije alternatieven inmiddels een volwaardig alternatief, of blijft de inzet van apen onmisbaar?

Marieke Stammes van Biomedical Primate Research Centre (BPRC) doet onderzoek naar een mogelijk verband tussen long covid en Parkinson. 'Wij zijn aan het kijken wanneer de bloed-hersenbarrière, die belangrijk is ter bescherming van het hele brein, aangetast raakt na een covid infectie. En ik denk dat we, jammer genoeg, dit onderzoek nog niet kunnen doen zonder proefapen.'

Lara Billie spreekt ook neurochirurg Saman Vinke van Radboudumc, die al jaren werkt met Parkinson patiënten. Met deep brain stimulation (DBS) worden elektroden in de hersenen geplaatst om symptomen als trillen tegen te gaan. Deze techniek is deels ontwikkeld op apen. Maar Saman onderzoekt nu een nieuwe methode om – proefdiervrij – DBS beter te laten werken in patiënten.  

'Focus: proefaapvrij?', dinsdag 10 februari om 21.20 uur bij de NTR op NPO 2.

TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo NPO 2 logo

Wanneer Bert Brunninkhuis in 2009 langs een geitenboerderij fietst, raakt hij besmet met Q-koorts. Hij wordt doodziek en moet zijn leven opnieuw opbouwen. Bert vindt dat de overheid te laat ingreep en dat hij niet op tijd gewaarschuwd is voor de gevaren van Q-koorts, terwijl de risico's volgens hem al bekend waren bij de overheid. Samen met bijna driehonderd anderen spant hij een rechtszaak aan tegen de staat.

'Goliath', om 20.30 uur bij HUMAN op NPO 2.

Dossiers