'Staken op leven en dood' een drieluik over de grootste, maar onbekende oorlogsstaking
Maar liefst 500.000 mensen durfden in 1943 de onderdrukking van de Duitsers te trotseren tijdens de April-meistakingen. Het was de grootste staking die ooit in Nederland heeft plaatsgevonden en verspreidde zich als een lopend vuurtje over het hele land.
De bezetter sloeg vanzelfsprekend hard terug. Er sneuvelden 200 stakers en honderden werden er naar strafkampen afgevoerd. Het is opmerkelijk dat deze aangrijpende gebeurtenissen niet in ons collectieve geheugen gegrift staan. Waarom eigenlijk niet? Hoe kon het gebeuren dat deze enorme uitbarsting van verzet die begon bij de Stork-fabrieken in Hengelo zo onbekend is gebleven? Was het omdat de grote steden niet meer durfden mee te doen na de keihard neergeslagen Februaristaking? Was het omdat de stakers op het platteland in bescheidenheid terugkijken op hun verzet? Erik Dijkstra belooft in 'Staken op leven en dood' dit raadsel op te lossen en de grootste Nederlandse staking een prominente plek te geven in de vaderlandse geschiedenis.
Onbekend dus onverwerkt
'Staken op leven en dood' reconstrueert de gebeurtenissen rond de April-meistakingen via een twintigtal verhalen die zich door heel Nederland hebben afgespeeld. Het zijn ontroerende en meespelende getuigenissen die de onwaarschijnlijke moed laten zien van honderdduizenden Nederlanders. Want de prijs die betaald werd, was hoog. Nog steeds worstelen kinderen en kleinkinderen met verdriet, verwijten en vaak ook met schuldgevoel. Meestal zijn die gevoelens onterecht, maar door de onbekendheid van de April-meistakingen zijn vele vragen tachtig jaar lang onbeantwoord gebleven. Geruchten werden mythes en trauma’s bleven onverwerkt achter in de hoofden van de zij die erbij betrokken bleven. De laatste nog levende getuigen, destijds nog kinderen, delen openhartig hun verhalen en emoties van de gebeurtenissen die de rest van hun leven hebben getekend.
'Staken op leven en dood' is een coproductie van BNNVARA en Episode One. De regie is in handen van Kees Schaap.
Over hetzelfde onderwerp verschijnt ook een boek over de April-meistakingen van Erik Dijkstra en Hans Morssinkhof.
'Staken op leven en dood' is vanaf maandag 24 april drie weken lang om 22.15 uur te zien bij BNNVARA op NPO 2.
