Margriet van der Linden duikt in Amerikaanse hate crimes

zondag 7 januari 2024
Foto: BNNVARA - © Scenery / How to be Productions 2024

Eind jaren '90 werkte Margriet van der Linden als Amerika-correspondent in New York. In die tijd werd ze geconfronteerd met schokkende hate crimes: aanslagen en moorden vanuit diepgewortelde haat tegen mensen die anders zijn of anders denken.

Nu, bijna dertig jaar later, keert Margriet terug naar de Verenigde Staten en blikt ze terug op deze turbulente periode. In ‘State of Hate’ bezoekt ze in vijf afleveringen de plekken waar zeer beruchte hate crimes plaatsvonden; ze doorkruist het land en bezoekt staten als Oklahoma waar Timothy McVeigh vanwege zijn haat naar de staat een terroristische aanslag pleegde en Texas waar in de jaren ’90 een zwarte man werd gelyncht. Margriet spreekt met nabestaanden, zowel aan de kant van de daders als van de slachtoffers, en betrokkenen en inwoners die nog steeds de impact van deze hate crimes ervaren. Wat herinneren ze zich van die specifieke gebeurtenissen? Is er sindsdien iets veranderd? En wat betekent dat voor de realiteit waarin we nu leven? Want alle hate crimes hebben duidelijke raakvlakken met het heden, waarin de abortuswetgeving is verscherpt, het Capitool is bestormd, het geweld tegen de LHTBIQA+ gemeenschap toeneemt en het racisme tegen zwarte mensen nog dagelijks blootlegt.


Margriet: 'Al deze heftige gebeurtenissen waren niet zomaar misdaden, maar allemaal hate crimes waarvan de sporen nog steeds zichtbaar zijn en die tegenwoordig zelfs een ander gezicht hebben gekregen. In ‘State of Hate’ ziet de kijker waar angst én haat voor ‘de ander’ toe kan leiden, maar ook waar angst en weerzin voor de ander vandaan komt. Het maken van deze serie was confronterend. Ikzelf ben vaak ‘de ander’, maar andersom is dat net zo goed zo.'

Na haar succesvolle serie 'How to be gay' en haar dagelijkse talkshow 'M' is Margriet na bijna twee jaar weer terug op de televisie.

Aflevering 1: De moord op Matthew Shepard in Laramie, Wyoming
De homoseksuele student Matthew Shepard liep in een bar in Laramie (Wyoming) tegen de verkeerde jongens op. Hij werd na ernstige mishandeling aan een hek gebonden en overleed twee dagen later in het ziekenhuis. Een deel van de Amerikaanse bevolking was hevig geschokt door het homofobe motief van deze hate crime terwijl anderen met homofobe protestborden Shepards uitvaart bezochten. Margriet bezoekt Laramie om erachter te komen hoe deze misdaad is ontstaan en interviewt de beste vriendin van Matthew, bewoners van Laramie, de lokale sherrif studenten van de nabijgelegen universiteit en mensen die protesteren tegen de LHTBIQA+ gemeenschap.  

Aflevering 2: De kogel tegen abortus in Buffalo, New York
Gynaecoloog Dr. Slepian stond in de keuken van zijn huis in Buffalo (New York) toen een schot vanuit de bosjes een einde aan zijn leven maakte. Slepian werd vermoord door James Kopp omdat hij als ‘baby killer’ werd gezien. Door zijn daad is James Kopp een held bij de extremistische flank van de anti-abortusbeweging: ‘The Army of God’. Deze anti-abortusbeweging is er altijd geweest, maar het was voor het eerst dat leden ervan op de FBI-Most Wanted lijst belandden. Inmiddels is abortus door het terugdraaien van Roe vs Wade in veel staten verboden en loopt de discussie hoog op. Nog steeds worden abortusklinieken aangevallen en het geweld lijkt alleen maar toe te nemen. Margriet herenigt met Army of God-dominee Bray, waar ze destijds een item over maakte. Ook spreekt ze Amerikaanse burgers in Kentucky en Washington D.C. over hun kijk op abortus.

Aflevering 3: De bom in Oklahoma City
Timothy McVeigh pleegde een aanslag op een overheidsgebouw in Oklahoma City, omdat de overheid zich volgens hem teveel bemoeit met hoe burgers moeten leven en hen probeert te ‘onderdrukken’. Het is de grootste binnenlandse terroristische aanslag waarbij 168 mensen omkwamen. Margriet spreekt onder meer met een oud FBI-agent en oud politieagent over het motief van Timothy. Ook spreekt ze Amerikaanse burgers die de huidige regering enorm wantrouwen en laat ze zien dat het idee achter de bestorming van het Amerikaanse Capitool op 6 januari 2021 niet ver verwijderd is van de ideologieën van Timothy McVeigh.

Aflevering 4: De lynching in Jasper, Texas
James Byrd was een zwarte man die woonde in Jasper (Texas). Hij werd door drie witte mannen achter een pick-up truck gebonden en zo kilometers achter de auto gesleept totdat hij dood was. Door het drietal werd Byrd, gemutileerd en al, voor een kerk achtergelaten. Zonder twijfel hadden de daders een racistisch motief. Is het racisme in Jasper nog steeds aanwezig? Hoe kijken de bewoners terug op deze heftige moord? Margriet spreekt inwoners, de lokale politie, de zoon van James Byrd en de zoon van een van de daders.

Aflevering 5: De moord op Gwen Aroujo in Newark, Californië
Gwen Araujo werd door drie mannen afgeslacht nadat zij seks met haar hadden gehad. De mannen kwamen erachter dat Araujo een transvrouw was en walgden daar zo van dat ze mentaal doorsloegen en haar vermoorden. Mede dankzij de moeder van Gwen, die nu een activist is voor transrechten, is na deze zaak nieuwe wetgeving aangenomen waardoor de zogehete ‘gay panic defense’ niet meer is toegestaan. Maar vandaag de dag is de transgemeenschap nog steeds niet veilig. Margriet spreekt de moeder en vrienden van Gwen, maar ook Amerikanen die aan de andere kant staan, waaronder diverse Republikeinen en ultra-rechtse personen.

'State of Hate' is een coproductie van BNNVARA, Scenery en How to be Productions.

'State of Hate', vanaf maandag 8 januari wekelijks om 22.20 uur te zien bij BNNVARA op NPO 2.

DOSSIER: Voorjaar 2024: alle plannen, alle zenders (NL)

volledig dossier

TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo NPO 3 logo

Eind jaren 80 vocht Freddie Mercury in het geheim tegen aids, een ziekte die honderdduizenden mensen het leven kostte en homofobie rechtvaardigde. Opmerkelijk: in de jaren na zijn dood werd de publieke houding tegenover homoseksualiteit sneller dan ooit vrijer. Deze biografie bevat het eerste grote interview met Freddie's zus Kashmira Bulsara en gesprekken met de sterren van het Freddie Mercury Tribute Concert van 20 april 1992 in het Wembley Stadium in Londen. Dit is het verhaal van een tragedie die gezorgd heeft dat levensbelangrijke gesprekken die uit den boze waren, eindelijk toch gevoerd konden worden. M.m.v. Roger Daltrey, Lisa Stansfield, Paul Young, Harvey Goldsmith e.a.

'Freddie: The Final Act', om 21.15 uur bij de NTR op NPO 3.

Dossiers