NPO Zapp maakt seksueel grensoverschrijdend gedrag bespreekbaar tijdens themaweek 'Er zijn grenzen!'

'Er zijn grenzen!' is van zondag 6 maart tot en met zaterdag 12 maart te zien op tv bij NPO Zapp, Zapp.nl, het YouTube-kanaal van NPO Zapp en de social media kanalen.

Je lichaam is van jou en jij bent er de baas over. Het kan heel fijn zijn als iemand je lijf aanraakt. Al vindt lang niet iedereen hetzelfde fijn. Sommige kinderen houden liever een beetje afstand. Uit 'Het Klokhuis' (NTR)

Uit onderzoek van Rutgers, expertisecentrum seksualiteit, blijkt dat 14% van de meisjes en 3% van de jongens ooit seksueel geweld heeft meegemaakt. 2% van de vrouwen en 1% van de mannen was jonger dan 12 jaar toen ze voor het eerst seksueel geweld meemaakten. Seksueel geweld tegen kinderen kan zeer verschillende vormen aannemen. Het kan vergezeld gaan van fysieke of psychische machtsuitoefening of dwang. Het kan plaatsvinden in huiselijke omgeving, op school of bijvoorbeeld op de sportvereniging. Het kan zijn tussen volwassenen en kinderen, maar ook tussen kinderen onderling. En steeds vaker speelt misbruik zich online af.

Er is nog weinig kindertelevisie gemaakt over dit onderwerp. Het onderwerp ligt gevoelig, maar het is belangrijk dat kinderen er over leren en dat slachtoffers de boodschap krijgen dat ze niet alleen zijn en het misbruik niet hun schuld is. NPO Zapp, NTR en EO willen dit moeilijke onderwerp daarom bij kinderen op een voor de leeftijd geschikte manier onder de aandacht te brengen. Door seksueel grensoverschrijdend gedrag openlijk te bespreken op een voor kinderen begrijpelijk niveau, krijgen zij de kans om de situatie van een ander, of van zichzelf, te herkennen.

Volgens klinisch psycholoog Iva Bicanic van het Centrum Seksueel Geweld (CSG) is die herkenning en het openlijk bespreken van seksueel grensoverschrijdend gedrag belangrijk voor het proces van vertellen. 'Kinderen vinden het moeilijk om woorden te geven aan hun misbruikervaringen, omdat ze nog niet bevatten wat er gaande is. Als ze dat eenmaal doorhebben, is vertellen geen logische optie omdat ze beseffen dat dit een enorme impact zal hebben', legt ze uit 'Ook als kinderen ouder zijn, treden ze vaak niet naar voren uit schaamte of schuldgevoel.' Door kinderen een beeld te geven van wat misbruik inhoudt, zouden ze hun eigen situatie kunnen herkennen en er uiteindelijk over kunnen praten zodat het misbruik stopt.

Themapagina wensen en grenzen
Tijdens en na de themaweek zijn alle programma’s rondom seksueel grensoverschrijdend gedrag terug te vinden op zapp.nl/grenzen. Kinderen kunnen voor hulp of meer informatie gratis en anoniem terecht bij De Kindertelefoon, 0800-0432. Chatten met de Kindertelefoon kan ook via kindertelefoon.nl. Het Centrum Seksueel Geweld is 24/7 bereikbaar op het nummer 0800-0188 voor slachtoffers, omstanders en professionals zoals leerkrachten. Chatten is ook mogelijk.

Programma’s op NPO Zapp
Hieronder een overzicht van alle programma’s die online en op tv te zien zijn tijdens de themaweek 'Er zijn grenzen!'.

'Vlogserie Er zijn grenzen' (NTR) – zondag 6 t/m vrijdag 11 maart dagelijks een nieuwe aflevering op het YouTube-kanaal NPO Zapp en Zapp.nl
In de vijfdelige vlogserie 'Er zijn grenzen' zien we de aangrijpende verhalen van vijf jongeren die seksueel zijn misbruikt. De afleveringen zijn gebaseerd op waargebeurde verhalen. We volgen het verloop van het misbruik, van vriendschap en vertrouwen tot handelingen die ver over de grenzen van de kinderen gaan. De jongeren vertellen op indringende en eigen wijze hun verhaal aan hun videodagboek. 'Er zijn grenzen' is geproduceerd door Every Media in coproductie met NTR, met kennis en expertise van het Centrum Seksueel Geweld. Op zaterdag 12 maart sluit de week af met een live talkshow op YouTube en TikTok. Kinderen kunnen meepraten over het onderwerp. Een expert van het Centrum Seksueel Geweld beantwoordt vragen die tijdens de week zijn binnengekomen.

Volwassenen of oudere kinderen mogen je niet zomaar aanraken onder je ondergoed. Dat is gewoon verboden. Uit 'Het Klokhuis' (NTR).

Animatieserie 'Je lijf is van jou' (NTR) – zondag 6 maart op het YouTube-kanaal van NPO Zapp en Zapp.nl
'Je lijf is van jou' is een prijswinnende Noorse animatieserie waarin kinderen informatie krijgen over hun lichaam, grenzen en seksueel misbruik. In vier korte animaties van 4 minuten worden deze serieuze onderwerpen op een duidelijke en niet-beangstigende manier toegankelijk gemaakt. Zo bieden ze een ingang voor het starten van een gesprek hierover. De serie is primair bedoeld voor kinderen van 6 – 8 jaar, maar is ook geschikt voor zowel jongere als oudere kinderen.

'CHICA' (EO) – maandag 7 maart op het YouTube-kanaal van NPO Zapp en Zapp.nl, vrijdag 11 maart op tv bij NPO Zapp
In deze aflevering van 'CHICA' gaat een meidenpanel in gesprek over het thema 'Over je Grens'. Alledaagse momenten komen aan bod: reacties onder een profielfoto, opmerkingen op straat, het doorsturen van foto’s en veiligheid op straat. Wat doe je als je iets bij een ander ziet gebeuren? Wat vinden meiden ervan dat ze bezig moeten zijn met hun veiligheid? Ook met jongens gaan we in gesprek. Wat zien zij om zich heen en hoe gaan jongens om met grenzen? Zowel onbekende jongens als bekende influencers praten mee. En Elsbeth Reitzema van Rutgers, expertisecentrum seksualiteit, schuift aan om vragen te beantwoorden.

Special 'Het Klokhuis - Je lijf is van jou' (NTR)  – dinsdag 8 maart 2022, 18.43 uur op tv bij NPO Zapp
Welke aanrakingen zijn oké en welke niet? Elkaar aanraken mag alleen als je zeker weet dat de ander het ook wil. Voor volwassenen bestaan er speciale regels voor het aanraken van kinderen. Ze mogen hen niet zomaar aanraken onder hun ondergoed, en geen seksuele dingen doen met kinderen, dat is verboden Ook niet online. Als het gebeurt, is het nooit de schuld van het kind. Nizar praat met psycholoog Iva Bicanic over wat kinderen kunnen doen als het hun is overkomen. Pauline vertelt wat zij heeft meegemaakt als kind. Haar dochter Jip heeft voor deze aflevering de animaties gemaakt die laten zien wat wel en niet mag.

Bij deze aflevering heeft 'Het Klokhuis' een lesbrief ontwikkeld. De lesbrief is beschikbaar vanaf dinsdag 8 maart op hetklokhuis.nl/jelijfisvanjou.

Deze aflevering van 'Het Klokhuis' plus de bijbehorende lesbrief zijn mede mogelijk gemaakt door Stichting Ontwikkelingsfonds Daghulp voor Jeugdigen & Fie van der Hoop Fonds en Stichting Weeshuis der Doopsgezinden

'Verborgen Verhalen: Rochelle' (EO) – YouTube-kanaal van NPO Zapp en Zapp.nl
Rochelle is de flirt van de klas! Ze weet precies hoe ze een jongen kan veroveren met één blik in haar ogen. Om zichzelf te bewijzen probeert ze dit ook uit bij haar gym docent, maar die pakt de hint totaal verkeerd op…

Live talkshow
Op zaterdag 12 maart sluit de themaweek af met een live talkshow op het YouTube- en TikTok-kanaal van NPO Zapp. Kinderen kunnen meepraten over het onderwerp. Een expert van Centrum Seksueel Geweld beantwoordt vragen die tijdens de week zijn binnengekomen.

Lesmateriaal Schooltv
Psycholoog Iva Bicanic van het Centrum Seksueel Geweld en expert Elsbeth Reitzema van Rutgers, expertisecentrum seksualiteit, geven aan dat de meeste kinderen die misbruikt zijn vaak pas tijdens de les op school ontdekken dat wat hen is overkomen niet goed is. Daarom zijn scholen een veilige plek voor het openlijk bespreken van seksueel grensoverschrijdend gedrag en het verwijzen naar hulp. Speciaal voor het basisonderwijs worden Je lijf is van jou van Het Klokhuis (groep 7/8) en de animatieserie Je lijf is van jou (groep 4/5) ook via Schooltv.nl aangeboden, vergezeld met passend lesmateriaal.